Mercan Dede'yle "Zamansızlık" eseri hakkında söyleştik...

Marie Claire Ağustos 2010

Mercan Dede'nin; NetWork'ün 10. yılına özel olarak geliştirilen 10 Sanatçı 10 İz projesi için bestelediği "Zamansızlık" adlı eser, geçtiğimiz ay mağazalarda dinlendi. Proje kapsamında sanatta iz bırakan 10 özel ismin eserleri yıl boyunca NetWork vitrinlerinde sergilenecek.

Zaman sizin için bir ne yolu?
Zaman, tekamül yolu; değişim, kendin olma yolunda yürümek, kalp atışı ile ritimlenmiş bir mantra... Mekandan bağımsız olması sebebi ile; ki insanoğlunun bu konuda özellikle Einstein'a içten bir teşekkür borcu var, mekanlar arasında hareket edebilme özgürlüğünü insana bağışlayan ve içinde bulunduğun mekanın makamına göre her an yeni baştan doğan ve bizlere de yeniden doğabilme, dönüşebilme özgürlüğünü bahşeden muazzam bir kavram.

Zaman / zamansızlık kavramları müziğinize nasıl yansıyor?
Genelde müziğimin belli bir zaman dilimini, dönemi ya da kesiti anlatmak gibi bir kaygısı yok. Müziğim, zaman ve mekanla sınırlı olmayan özgürlüğe adanmış içsel bir yolculuk. Belki bu yüzden iki yıl evvel çıkan '800' albümü, neredeyse 15 yıl önce çıkmış olan ilk albümüm 'Sufi Dreams' ile hâlâ aynı derecede ilgi görüyor. Herkesin başka bir isim verdiği ve benim bunu içten bir tebessümle kabullendiğim müziğime verebildiğim en berrak isim; gönül müziği. Zaman ve mekandan bağımsız, içerisinde herkesin kendinden bir parça bulabileceği, 'bir garip rüya rengi ile' boyanmış soyut bir resim.

Network için nasıl bir çalışma içersine girdiniz?
Network'den gelen proje son derece samimi ve derin bir fikri içeriyordu. Açıkçası böylesi 'zaman ve sonsuzluk' etrafında örülmüş ve içerisinde olmanız için davet edilmiş, hiçbir sınırlama getirmeyen bir projede var olabilmek beni çok memnun etti. Günümüzde son derece gelir geçer ve derinliği olmayan 'sığ' temalar üzerine kurulmuş projeler sürekli pişirilip tekrar tekrar kotarılırken, böylesi ferah bir tema benim için bir anda yeni bir enerji ve heyecan dolu bir çalışmaya dönüştü. Bana son derece keyifli geldi.

Bu çalışmada nelere dikkat ettiniz?
Çalışma sırasında, her zaman olduğu gibi sadece samimi olmaya, zaman ve sonsuzluk temasının kalbimdeki ve ruhumdaki yansımasının doğal olarak seslerin dünyasında doğmasına yardımcı olmak dışında bir zorlama olmamasına gayret ettim. Hiçbir çalışmasını stüdyo ortamında kayıt etmeyen bir insanım. tüm albümlerim, müziklerim gerek İstanbul gerek Montreal'de olsun hep evimde, çok yakın olduğum dostlarımla bir aradayken, çoğu zaman güzel bir sohbetin tam ortasında kayıt ediliyor. Bu parça da aynı şekilde yağmurlu bir İstanbul gecesinde terasımızdaki fesleğen ve limon çiçeklerinin arasından Boğaz'ın sularını seyrederken ortaya çıktı. Biz aslında sadece bu ana şahit olduk; gördüklerimizi sazlar, hissettiklerimizi seslerle kayda geçirdik, hepsi bundan ibaret.

Bu çalışmanın sizin için en cazip yanı neydi? Kendi duruşunuzla nasıl bir bağ kurdunuz?
Hissettiklerime, yaşadıklarıma sadık kalmaya çalışan hafif serseri ruhlu biriyim. Hayatın ve özellikle sanatın içinde aşırı entelektüel duruşların en azından beni hem kendimden hem de o sanat eserinden uzaklaştırdığını, tabiri caiz ise soğuttuğunu düşünüyor, hissediyor ve biliyorum. Bu anlamda bu projenin en cazip yanı, kendi müzik üretim tarzım olan son derece doğal ve aklın süzgecinden değil kalbin ellerinden süzülen bir üretme sürecini gerçekleştirmek konusunda özgür bırakılmış olmamdı. Bunun için Network'e şükran borçluyum. Eser bittiğinde, güzel olup olmadığından önce samimi olup olmadığına ve temayla arasındaki ilişkinin içtenliğine baktım. Beni yansıtan sesler, benden yansıyan 'an'lar vardı içinde ve bu benim için yeterliydi.


Berin Yavuzlar