Tercih yaparken yaşanan kararsızlıklar; hayattan yeterince keyif almamızı engelliyor mu?
Marie Claire Mart 2009
Hayatınızın en önemli kararı nedir? Kim bilir? Eğer yaşınız 25'in altındaysa, önümüzdeki on yıl içinde birçok önemli karar vereceğiniz kesin. Ne okuyacaksınız, nerede okuyacaksınız, nerede yaşayacaksınız? Hangi işte çalışacaksınız? Kimi sevecek, kiminle evleneceksiniz? Büyük bir olasılıkla bu konularda ciddi kararlar alacaksınız. Kararlarınızı uyguladıktan sonra da muhtemelen bazılarını değiştireceksiniz. İstatistikler söylüyor, ilk eşler ve ilk işler her zaman kalıcı olmayabiliyor. Ne kadar özenle, ne kadar hevesle seçerseniz seçin...
Telaşlanmayın, kalıcı olamama durumu sadece bir olasılık fakat düşüne taşına verilmiş, iyice hesap-kitap edilmiş olması bir kararı 'iyi bir karar' kılmaya yetmiyor. Hatta bazı kararları verirken, düşünme taşınma gereği hissetmiş olmanız, kararınızın yanlış olması olasılığını yükseltebiliyor. Örneğin sevgilisinden evlenme teklifi alan bir genç, sizce cevap vermeden önce kaç dakika düşünmeli? Yoksa gidip annesine mi danışmalı? Ne kadar düşünürse, o kadar mı iyi karar vermiş olur?
Gençken attığımız her adımın, verdiğimizi her kararın büyük sonuçları olacağını hayal ederiz. Yaşımız büyüdükçe kararlarımızın etkisinin büyüklüğüne bizim inancımız azalırken, attığımız adımların etkisi giderek büyür. Büyüdükçe, önemsiz, kendimizden başkasını etkilemeyen konularda daha fazla kafa yormaya, o konulardaki kararlarımızı ciddiye almaya başlarız. Uçak yolculuğundaki; 'Salata mı, sandviç mi?' sorusunu ciddiye alanlar da, gençlerden ziyade büyükler olur. Hayatının en önemli kararını veriyormuşçasına ya da bir daha hiç yemek yemeyecekmişçesine titizlik ve ciddiyetle karar vermeye çalışan uçak yolcuları, salata ile sandviç arasında gider gelirler. Alınan karar ise hep bir akıl kalması durumu ile sonuçlanır. 'Acaba salata almasa mıydım?' dediğimizde; 'Sandviçle daha mı mutlu olurdum' sorusu da vardır. Büyük tercihler yaparken, aklımızın diğer tarafta kalmasını önleyen nedir? 'Ali ile değil de Ahmet ile mi evlenseydim acaba?' diye düşünmek, Ali'ye aşkımızın kuvvetinden kuşkuya düşürmeli midir? Yoksa normal bir 'arada kalma' hali midir?
Tercihleri yapmak, salata ya da sandviçten birisinden nefret ediyorsak ya da bir sebeple bu ikisinden birisine yasaklıysak kolay olur. Ahmet ya da Ali arasında (Ayşe ile Fatma da diyebilirsiniz, kadın erkek ne fark eder, ayrı bir yazı konusu) seçim yaparken, 'Ahmet'i mi, Ali'yi mi daha çok seviyorum?' diye karar vermeye kalkarsanız, işin sonu gelmez. Direkt 'akıl kalması sendromunu' yaşarsınız. Ahmet ya da Ali, hangisini daha az seviyorsunuz, hangisinde sizin için kabul edilmesi zor bir özellik var ona baktığınızda, karar vermek belki daha kolay olacaktır. Böylelikle negatif bir özelliği reddetmenin kolaylığından yararlanmış olursunuz.
Bu önerilerimi fazla ciddiye almanızdan biraz endişeleniyorum. Salata ya da sandviç, Ahmet ya da Ali, sinema ya da pizzacı, bütün bu ikili kararlarda, 'ikisi birden' ya da 'aman düşman başına' diyemediğiniz her durumda, yazı-tura atmak da bir çözüm. Büyük bir olasılıkla arada fark olmayacaktır!
